Ruska policija u RS i opasnosti paralelne sigurnosne arhitekture

Delegacija Glavne uprave ruskog MUP-a za grad Moskvu boravila je u RS-u u novembru 2025. godine, ali entitetske vlasti nisu objavile njen sastav niti teme razgovora. Iz MUP-a RS-a saopćeno je tek da su ruski zvaničnici prisustvovali obilježavanju slave ove institucije. Međutim, Radio Slobodna Evropa je, uvidom u službene dokumente Ministarstva vanjskih poslova BiH, identificirao pet članova delegacije, među kojima su visoki zvaničnici moskovske policije. Delegacija je u Banju Luku doputovala avionom Vlade RS-a, preko Beograda.

Riječ je o instituciji koju Evropska unija ne tretira kao običnu policijsku strukturu. Glavna uprava MUP-a Rusije za Moskvu označena je kao ključni dio represivnog aparata Kremlja, a njeni bivši i sadašnji čelnici nalaze se pod sankcijama EU-a zbog gušenja političkih sloboda, proizvoljnih hapšenja i korištenja sistema masovnog nadzora, uključujući tehnologiju prepoznavanja lica. Taj isti sistem, prema zapadnim vladama, koristi se i za praćenje osoba koje pokušavaju izbjeći mobilizaciju za rat u Ukrajini.

Kontakti s moskovskom policijom nisu izoliran incident. Ministar unutrašnjih poslova RS-a Željko Budimir i direktor policije Siniša Kostrešević ranije su boravili u Moskvi, gdje su se sastajali s čelnicima policije koji su pod međunarodnim sankcijama. Budimir je, u decembru 2025. godine, odlikovan medaljom “Puškin”, koju mu je u Banjoj Luci uručio ruski ambasador u BiH Igor Kalabuhov, a priznanje je stiglo direktno iz Kremlja.

Formalna saradnja policija RS-a i Rusije traje od 2015. godine, kada je potpisan memorandum o saradnji koji predviđa razmjenu informacija, zajedničke aktivnosti i obuke. Iako se u MUP-u RS-a navodi da se saradnja svodi na razmjenu iskustava, dostupne informacije govore o znatno dubljim vezama. RS je u Rusiji nabavila helikoptere, dio naoružanja za specijalne jedinice, antidron opremu, a ruski MUP je, prema medijskim navodima, organizirao i online obuke za pripadnike entitetske policije.

Sigurnosni analitičari upozoravaju da se ne radi o klasičnoj međunarodnoj policijskoj saradnji, već o strateškom oslanjanju na ruski sigurnosni model. Posebno problematično je to što memorandum predviđa direktne komunikacijske kanale između entitetske i ruske policije, bez jasne koordinacije s državnim sigurnosnim institucijama BiH. U samom dokumentu Republika Srpska se implicitno tretira kao država, što je u suprotnosti s ustavnim poretkom Bosne i Hercegovine.

Evropska komisija i Evropski parlament godinama upozoravaju da entiteti u BiH nemaju nadležnost za vođenje vlastite vanjske i sigurnosne politike, te da se zemlja, kao kandidat za članstvo u EU, obavezala na usklađivanje sa zajedničkom vanjskom i sigurnosnom politikom Unije. Uprkos tome, vlasti RS-a nastavljaju intenzivne kontakte s Moskvom, dok BiH i dalje nije uvela sankcije Rusiji zbog agresije na Ukrajinu.

U Briselu se takva praksa sve češće opisuje kao stvaranje paralelne sigurnosne arhitekture koja podriva državni okvir i evropski put BiH. U izvještajima EU navodi se i da Rusija pokazuje kontinuiran interes za destabilizaciju zapadnog Balkana, koristeći političke podjele i institucionalne slabosti, dok Republika Srpska u tom kontekstu ostaje njen ključni oslonac unutar Bosne i Hercegovine.

(Vijesti.ba)