Evropa ostala bez američkog štita!

Američka obrana daće prioritet vlastitoj državi, zapadnoj hemisferi i Indo-pacifičkoj regiji, dok se Evropa sve više tretira kao područje od sekundarnog značaja uslijed slabljenja njezine relativne ekonomske moći.

Po ocjeni analitičara, ova strategija zemlju vraća na pozicije prije Drugog svjetskog rata. Šta to tačno znači, pitali smo profesora upravljanja konfliktima i globalne politike sa američkog univerziteta Johns Hopkins u Washingtonu, dr Sinišu Vukovića.

Prema njegovim riječima, detaljno čitanje nove američke Strategije ukazuje na ideološku i suštinsku promjenu paradigme u američkoj vanjskoj politici u odnosu na ono što je bio standardni orijentir u posthladnoratovskom periodu, što se, tvrdi profesor Vuković, prvenstveno ogleda kroz otvoreno oponiranje, a određenoj mjeri i odbacivanje ključnih elemenata međunarodnog poretka koji su SAD uspostavile i održavale proteklih osamdeset godina, naročito u periodu nakon 1990.

“Moskva može biti zadovoljna, jer po prvi put Strategija SAD efektivno oslobađa Rusiju odgovornosti za narušavanje bezbjednosti u Evropi. Istovremeno, dokument upadljivo izostavlja pominjanje ruske odgovornosti za agresiju na Ukrajinu, što je dramatična promjena u odnosu na prethodne administracije. Umjesto dosadašnje standardne osude Moskve, oštrica kritike ovog puta usmjerena je ka evropskim saveznicima, koji se optužuju za sabotiranje mirovnih procesa”, navodi Vuković.

Dodaje da Dokument usvaja retoriku koja je vrlo bliska Putinovoj, kritikujući Evropu zbog takozvanog civilizacijskog brisanja, pada nataliteta i gubitka tradicionalnog identiteta usljed migracija iz zemalja opet tzv. trećeg svijeta.

“Umjesto klasičnog neprijateljstva, Strategija upućuje da se Sjedinjene Države pozicioniraju kao ideološki protivnik trenutnog političkog uređenja Evropske unije, a ne kao neprijatelj evropskih naroda ili država kao takvih. Glavni izvor tenzija leži u tome što Trampova administracija više ne vidi transatlantski jaz kao geografski, već kao ideološki. Podjela više nije između Amerike i Evrope, već između transatlantskih liberala i transatlantskih iliberala.

U Strategiji se otvoreno kritikuje smjer u kojem se kreće Evropska unija, opisujući politike Brisela, posebno one vezane za migracije i centralizaciju moći, kao prijetnju „civilizacijskim brisanjem“ i gubitkom nacionalnih identiteta. U tom smislu, Amerika se u drugom Trampovom mandatu postavlja ne kao neprijatelj Evrope, već kao protivnik njenog trenutnog liberalnog establišmenta. Sa druge strane, postoje elementi Strategije koji se mogu tumačiti ne kao neprijateljstvo, već kao drastičan oblik onoga što se u Americi zove, „teška ljubav“, kaže professor Vuković.

Dodaje da najkonkretniji udarac dugogodišnjoj politici Alijanse predstavlja eksplicitni poziv u Strategiji na okončanje proširenja NATO-a, što znači direktno odustajanje od politike otvorenih vrata, koja je decenijama bila temelj euroatlantske bezbjednosne arhitekture.

(Vijesti.ba)